Monumentalny budynek z prehistorycznej Mezopotamii. Kani Shaie odsłania kolejne tajemnice

4 listopada 2025, 13:38

Na stanowisku Kani Shaie w irackim Kurdystanie znaleziono monumentalny budynek. Pozwoli on lepiej poznać początki cywilizacji Mezopotamii i osadnictwa w górach Zagros. Kani Shaie to wyjątkowe miejsce. Najbardziej intensywne osadnictwo miało tu miejsce od V do połowy III tysiąclecia przed naszą erą. Ludzie mieszkali tutaj zatem w okresach Ubajd (ostatni prehistorycznym okresie Mezopotamii), Uruk (okres wczesnej historii obejmujący epokę miedzi i wczesną epokę brązu) oraz okres wczesnodynastyczny. Jednak ludzie mieszkali tam już wcześniej, w czasach kultury Halaf (VI tysiąclecie p.n.e.), przez czasy neoasyryjskie, aż po czasy imperium osmańskiego. W sumie to 7000 lat.



Otyli mogą żyć dłużej

24 lipca 2007, 16:43

Nie od dzisiaj wiadomo, że szczupli żyją dłużej niż otyli. Liczne eksperymenty na myszach wykazały, że poddając te zwierzęta rygorystycznej diecie, można wydłużyć ich życie o 50%. Naukowcy dowiedli właśnie, że i grubasy mogą się cieszyć długim życiem.


Ocean

Jezioro zmieniło klimat południowego Pacyfiku

17 lutego 2016, 12:07

Pod koniec ostatniej epoki lodowej do Pacyfiku przedostały się olbrzymie ilości słodkiej wody z jednego z amerykańskich jezior. Wydarzenie to zmieniło cyrkulację wód na Pacyfiku i przyczyniło do daleko idących zmian klimatycznych


Rzymski podbój Brytanii pogorszył stan zdrowia ludności. Ale tylko w miastach

23 stycznia 2026, 11:11

Analiza szkieletów z Anglii z czasów rzymskich i sprzed nich dowodzi, że w czasach gdy Brytania była rzymska prowincją, zdrowie ludności uległo pogorszeniu, ale jedynie w miastach. To sugeruje, że ludzie na wsiach zachowali swój tradycyjny styl życia, a mieszkańcy miast odczuli długoterminowe negatywne skutki zmiany stylu życia. Brytania znajdowała się pod władzą Rzymu w latach 43–410. W tym czasie doszło do powstania i rozwoju wielu miast. Co, jak się okazuje, miało to negatywny wpływ na ich mieszkańców.


© Aaron Logan, Creative Commons

Kto mądrzejszy? Małpa czy dziecko?

9 września 2007, 15:25

W pierwszym eksperymencie porównującym zdolności społeczne różnych gatunków niemieccy, hiszpańscy i amerykańscy naukowcy odkryli, że 2-letnie dzieci są pod tym względem bardziej dojrzałe od dorosłych szympansów czy orangutanów (Science).


Nie takie żmijowate szybkie, jak je malują

17 marca 2016, 13:29

Wbrew obiegowej opinii żmijowate (Viperidae) nie są wcale najszybciej uderzającymi wężami.


Jedyny taki posąg – pomnik konny Marka Aureliusza

1 kwietnia 2026, 07:14

Posąg konny Marka Aureliusza to jedyne zachowane do dzisiaj przedstawienie ponadnaturalnej wielkości pogańskiego cesarza rzymskiego na koniu. Cesarz-filozof, którego „Rozmyślania” czyta się do dzisiaj, był ostatnim z pięciu dobrych cesarzy, których rządy – od Nerwy w 96 roku po Marka Aureliusza w 180 roku – są częstokroć uznawane za złoty wiek cesarstwa rzymskiego.


Microsoft chwali się finansami

26 października 2007, 10:20

Microsoft poinformował o osiągnięciu w ostatnim kwartale bardzo dobrych wyników finansowych. Obroty koncernu wzrosły w dużej mierze dzięki systemowi Windows Vista i niedawnej premierze gry Halo 3.


IBM udostępnia procesor kwantowy

5 maja 2016, 11:21

Inżynierowie IBM-a zbudowali kwantowy procesor, który został udostępniony klientom IBM Cloud za pośrednictwem kwantowej platformy komputerowej.


Krajobraz po katastrofie. Jak ptaki radzą sobie po pożarze lasu?

5 czerwca 2026, 10:18

Latem 2014 roku w środkowej Szwecji maszyna leśna spowodowała największy od ponad dwustu lat pożar lasu w Skandynawii. W ciągu zaledwie kilkunastu dni ogień strawił ponad 13 000 hektarów borealnego lasu iglastego w okolicach Västmanland. Zginęły miliony drzew, a krajobraz zmienił się nie do poznania. Jednak to, co dla wielu wyglądało jak ekologiczna katastrofa, stało się okazją, by zbadać, jak ptaki reagują na wielki pożar i co decyduje o tym, czy las zdoła odtworzyć swoją przyrodniczą wartość.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy